چاقوی استیل بهتر است یا فولاد؟

اگر به اطراف خود نگاه کنید، قطعاً یک یا چند چاقو در آشپزخانه یا وسایل شخصی تان پیدا می کنید. آیا می دانستید بیش از 60 درصد از صدمات جزئی آشپزخانه به دلیل استفاده از چاقوهای کند یا نامناسب اتفاق می افتد؟ این آمار نشان می دهد که انتخاب گزینه مناسب از بین چاقوی استیل یا فولادی خیلی مهم است.

تفاوت چاقوی فولادی و استیل

در اصل، فولاد آلیاژی از آهن و کربن است. فولادی که در ساخت چاقو به کار می رود، معمولاً کربن بیشتری دارد (فولاد پرکربن یا کربن استیل). این کربن زیاد، باعث سختی و تیزی بی نظیر تیغه می شود، اما یک ایراد بزرگ دارد و مستعد زنگ زدن و خوردگی است. استیل یا فولاد ضدزنگ هم در واقع همان فولاد است که حداقل ۱۰.۵ درصد کروم به آن اضافه شده است. کروم در مواجهه با اکسیژن هوا، یک لایه محافظ نامرئی (اکسید کروم) روی سطح فلز ایجاد می کند که از تماس آهن با محیط جلوگیری کرده و در نتیجه، خاصیت ضدزنگ به وجود می آید. به همین دلیل است که به آن فولاد ضدزنگ یا همان استیل می گویند.

تفاوت کلیدی در همین جاست: فولاد، کربن زیادی دارد و خیلی تیز است اما زنگ می زند، و استیل کروم زیادی دارد و ضدزنگ است، اما به سختی فولاد پرکربن نمی شود و ممکن است زودتر تیزی خود را از دست بدهد.

مزایا و معایب چاقوی استیل

چاقوهای استیل به دلیل ترکیب کروم، محبوبیت بسیار زیادی در آشپزخانه ها و مصارف روزمره پیدا کرده اند.

مزایای چاقوی استیل	معایب چاقوی استیل
مقاومت در برابر زنگ زدگی و خوردگی	کند شدن نسبتاً سریع تر
انعطاف پذیری بالاتر	سخت تر بودن فرآیند تیز کردن
نگهداری آسان	تیزی نهایی کمتر.

مزایا و معایب چاقوی فولادی

چاقوهای فولادی (فولاد پرکربن) بسیار تیز هستند، اما نیاز به مراقبت ویژه دارند. اگر بخواهید به صورت دقیق بدانید که فولاد چیست؟ و چاقوهای فولادی چه خوبی ها و بدی هایی دارند جدول زیر بسیار مفید است.

مزایای چاقوی فولادی	معایب چاقوی فولادی
تیزی فوق العاده: بالاترین میزان کربن، تیغه ای را فراهم می کند که می تواند تا حد میکروسکوپی تیز شود و لبه اش را برای مدت طولانی تری حفظ کند.	زنگ زدگی و خوردگی: بزرگ ترین نقص، حساسیت شدید به رطوبت، اسیدها و نمک است. اگر خیس بماند یا تمیز نشود، سریعاً زنگ می زند.
تیز کردن آسان: تیز کردن این نوع چاقو نسبت به استیل راحت تر است و خیلی خوب لبه جدید می گیرد.	نیاز به نگهداری زیاد: باید بلافاصله پس از استفاده شسته، خشک و در صورت نیاز روغن کاری شود.
سختی و مقاومت بالا در برابر سایش: ایده آل برای کارهای سنگین مانند خرد کردن استخوان و گوشت.	واکنش با غذاها: به خصوص با مواد اسیدی، ممکن است واکنش دهد و طعم فلزی به غذا بدهد یا لکه های تیره روی تیغه ایجاد کند.

کدام یک سخت تر است و مقاومت بیشتری در برابر ضربه دارد؟

وقتی می پرسیم چاقوی استیل یا فولادی کدام سخت تر است، باید به دو نکته مهم توجه کنیم، سختی و مقاومت. چاقوهای فولادی (پرکربن) معمولاً سختی بالاتری دارند. این سختی بالا (که با آزمون راکول اندازه گیری می شود) به تیغه اجازه می دهد تا لبه ای بسیار ریز و تیز به دست آورد و آن را برای مدت طولانی تری حفظ کند. این سختی باعث می شود برای کارهای سنگین تر و بریدن مواد سخت، عملکرد بهتری داشته باشند. برای مثال در جواب سوال بهترین فولاد برای ساخت چاقو چیست؟ باید بگوییم اغلب فولادهایی مانند O1 یا 1095 که کربن بالایی دارند و در دسته فولاد کربنی قرار می گیرند، برای تیغه های با کیفیت بالا ترجیح داده می شوند. با این حال، فلزات خیلی سخت، معمولاً شکننده تر هستند.

به همین دلیل، چاقوهای فولادی بسیار سخت، ممکن است در برابر ضربه های جانبی شدید یا خم شدن ناگهانی، احتمال شکستن یا لب پر شدن بیشتری داشته باشند. در مقابل، چاقوهای استیل به دلیل کروم، معمولاً کمی منعطف تر هستند و مقاومت بیشتری در برابر ضربه های شدید (مانند رها شدن از دست) دارند و احتمال شکستگی کامل آن ها کمتر است.

کدام یک برای مصارف خانگی و آشپزخانه مناسب تر است؟

در جواب سوال برای مصارف خانگی، چاقوی استیل بهتر است یا فولاد؟ باید بگوییم برای مصارف خانگی و آشپزخانه های معمولی، جایی که چاقو دائماً با رطوبت و شستشو در تماس است و نگهداری های تخصصی اغلب فراموش می شود، قطعاً چاقوی استیل مناسب تر است. دلایل ترجیح استیل در آشپزخانه عبارتند از:

• ضدزنگ بودن: در محیط آشپزخانه که مرتباً مواد اسیدی (مانند آبلیمو، گوجه فرنگی) و رطوبت وجود دارد، خاصیت ضدزنگ استیل بسیار حیاتی است و از زنگ زدن و سیاه شدن تیغه جلوگیری می کند.
•  نظافت آسان: استیل را می توان بدون نگرانی از زنگ زدگی، سریعاً شست و بدون وسواس خشک کرد.
• سلامت و بهداشت: فولاد کربنی ممکن است با مواد غذایی واکنش دهد و طعم ناخوشایندی به آن ها بدهد؛ مشکلی که در استیل پیش نمی آید.

با این حال، اگر شما یک آشپز حرفه ای هستید که حاضر به رعایت سخت گیرانه ترین نکات نگهداری هستید، ممکن است به دلیل تیزی بی نظیر، چاقوی فولادی را برای برش های حساس انتخاب کنید.

نحوه نگهداری هر کدام چگونه است و کدام یک نیاز به مراقبت کمتری دارد؟

اینجا جایی است که تفاوت فاحش چاقوی استیل یا فولادی آشکار می شود. چاقوی استیل مراقبت بسیار کمی نیاز دارد. می توان آن را با خیال راحت شست و حتی می توان در صورت لزوم (هرچند توصیه نمی شود) برای مدتی مرطوب رها کرد. چاقوی فولادی نیاز به مراقبت بالا و وسواسی دارد و باید بلافاصله پس از استفاده با دست شسته و کاملاً خشک شود. توصیه می شود که پس از شستشو، تیغه آن با یک لایه نازک روغن خوراکی (مانند روغن معدنی یا روغن کاملیا) آغشته شود تا از تماس با رطوبت و زنگ زدگی جلوگیری شود. در نتیجه چاقوی استیل به مراتب نیاز به مراقبت کمتری دارد.

چگونه می توان یک چاقوی استیل اصل را از یک چاقوی فولادی تشخیص داد؟

تشخیص دقیق نیاز به بررسی تخصصی آلیاژ دارد، اما چند روش ساده و رایج وجود دارد:

1.  ظاهر (مخصوصاً بعد از استفاده)

  چاقوی استیل معمولاً ظاهری براق و صیقلی دارد و در طول زمان (بدون زنگ زدگی) تمیز و بدون تغییر باقی می ماند. چاقوی فولادی معمولاً سطحی مات یا تیره دارد. اگر کمی از آن استفاده شده باشد، ممکن است لکه ها یا تغییر رنگ های تیره (پتینه) روی تیغه دیده شود که نشان دهنده واکنش آن با محیط است.

2. تست

تست ساده زنگ زدگی هم روش خوبی برای تشخیص چاقوی استیل یا فولادی است. اگر تیغه را برای مدت کوتاهی مرطوب رها کنید و پس از چند ساعت یا یک شبانه روز، لکه های نارنجی یا سیاه روی آن ظاهر شد، احتمالاً از جنس فولاد (کربن استیل) است.

3. وزن (با فرض ابعاد مشابه)

 برخی از متخصصین معتقدند که چاقوهای فولادی (کربن استیل) به دلیل تراکم آلیاژ، کمی سبک تر از چاقوهای استیل با همان ابعاد هستند.

4. تست تیزی و تیز کردن

 چاقوی فولادی به تیزی وحشتناکی می رسد که چاقوی استیل با ابزار خانگی به سختی به آن می رسد. همچنین اگر با یک ابزار ساده بتوانید لبه آن را سریعاً تیز کنید، نشانه کربن استیل بودن آن است.

چاقوی فولادی بهتر است یا استیل؟

پاسخ به این سوال که چاقوی استیل بهتر است یا فولاد؟ کاملاً به کاربرد شما بستگی دارد. هیچ کدام مطلقاً بهتر نیستند، بلکه مناسب یک موقعیت خاص هستند. در جدول زیر، مقایسه نهایی را برای شما آورده ایم تا تصمیم گیری برای خرید فولاد مناسب راحت تر شود:

ویژگی	چاقوی فولادی (فولاد پرکربن)	چاقوی استیل (فولاد ضدزنگ)
میزان تیزی نهایی	عالی (بسیار برنده)	خوب (تیزی قابل قبول)
حفظ تیزی لبه	طولانی تر	کوتاه تر (نیاز به تیز کردن مکرر)
مقاومت در برابر زنگ زدگی	بسیار ضعیف	عالی
نیاز به مراقبت و نگهداری	زیاد (شستشو، خشک کردن، روغن کاری)	کم
سختی تیغه	بالاتر (سخت تر)	پایین تر (نرم تر)
مقاومت در برابر شکستگی/ضربه	کمتر (احتمال لب پر شدن)	بیشتر (انعطاف پذیری بالاتر)
بهترین کاربرد	حرفه ای، قصابی، کارهای سنگین، طبیعت گردی	مصارف خانگی، آشپزخانه روزمره، استفاده عمومی

نتیجه گیری

اگر به دنبال چاقوی تیزی هستید، از بین چاقوی استیل یا فولادی، چاقوی فولادی و اگر سهولت استفاده و مقاومت در برابر زنگ زدگی در اولویت شماست، چاقوی استیل بهترین دوست آشپزخانه شما خواهد بود. در نهایت، چاقوی مناسب، چاقویی است که به بهترین شکل نیازهای روزانه شما را برآورده سازد.